|
كنسرتو براى فلوت، كلارينت، سازهاى
كوبى و سازهاى زهى
اپوس شماره سى و يك (ش1350/1971م)
از جمله آثارى كه از نظر
سبكشناسى، در زمره "تمركز گسترده" قرار مىگيرد. فلوت و كلارينت
از جمله سازهايى هستند كه مشايخى، چه به صورت سولو و چه به صورت
دوئت و يا به صورت سولو با همراهى اركستر، آنها را مكرراً مورد
توجه قرار داده است. (ر.ك. به توضيحات پايانى در خصوص "تمركز
گسترده")
موسيقى براى پيانو
اپوس شماره سى و دو، شماره
يك (ش1351-54/1972-75م)
اتودهاى پيانو در سه جلد
نوشته شده است و جزو مجموعه مقدمه محسوب مىشود. جلد اول عبورى
است در پلى مداليته، پلى تناليته، گرايش امپرسيونيستى. جلد دوم
آمادگى براى درك موسيقى نئوباروك و نئوكلاسيك است و ضمناً از نظر
فنى نسبت به جلد اول مشكلتر مىشود و جلد سوم، آمادگى براى ورود
به دنياى دوازده تنى و بعد از آن است.
(ر.ك. به توضيحات پايانى
درباره "مقدمه").
نگاهى به گذشته شماره يك
اپوس شماره سى و دو، شماره
دو
نگاهى به گذشته شماره يك،
ضميمه جلد اول موسيقى براى پيانو است. در اين قطعه كه از چهار
قسمت تشكيل شده "آكوردشناسى" عبور از تناليته را القا مىكند ولى
مركزيت يك تُن حفظ شده است. قطعه از نظر فرم، نگاهى دوباره به،
چهار قسمت اصلى سوئيتهاى باروك است: آلماند، ساراباند، كوارتت و
ژيگ.
پرماننت براى پانزده ساز زهى
اپوس شماره سى و سه (ش1351/1972م)
با تقاضاى اثرى از يك
آهنگساز ايرانى از جانب فستيوال روايان (مركز معرفى "نو"ترين
آثار موسيقى( رهبر معروف ايرانى، "فرهاد مشكات" از طرف تلويزيون،
اين قطعه را به مشايخى سفارش داد. در واقع پرماننت با مداخله
صريح فرهاد مشكات و مقاومت او در مقابل آثار پيشنهادى تلويزيون
وقت، و پايدارى و اصرار او براى اجراى اثرى همگن با روح فستيوال
و قابل عرضه در محيط موسيقى "نو" توسط اركستر، سفارش داده شد و
مسوولان امر كه تا حدى در برابر عمل انجام شده واقع شده بودند،
در نهايت پيشنهاد مشكات را پذيرفتند. پرماننت همانند گسترش شماره
پنج "نيما" از اولين آثارى است كه مشايخى را به دومين دوره
آهنگسازىاش، هدايت مىكند. در اين اثر "نظمهاى از پيش ساخته"
به نفع برخوردهاى "گروهى" با نتها و اتمسفرها، تا حدودى كنار
گذاشته مىشوند.
سونات شماره دو براى ويولون
سولو
اپوس شماره سى و چهار (ش1351/1972م)
قطعه از سرى آثارى است كه
آهنگساز را به سوى موسيقى نسبى سوق مىدهد.
در اينجا نيز با پيكرههايى
برخورد مىكنيم كه هر يك مستقل هستند و در عين حال از نظر مصالح
ساختمانى با يكديگر مرتبطاند. به اين ترتيب نوازنده قادر خواهد
بود، پيكرهها را به دلخواه خود و در نظم خود خواسته، اجرا
نمايد.
گسترش شماره چهار براى
پيانو
اپوس شماره سى و پنج (ش1351/1972م)
اين قطعه، چهارمين اثر از
سرى آثارى است كه گسترش نام دارد. در گسترش شماره چهار اندك اندك
نشانههايى از موسيقى نسبى ظاهر مىشود در حاليكه اين قطعه،
متأثر از سبك تمركز گسترده است و اجرائى از آن توسط پرى بركشلى
توسط "آهنگ روز" در سال 1974 منتشر شده است )ر.ك به توضيحات
پايانى، تمركز گسترده).
سونات ويولون و
پيانو
اپوس شماره سى و شش
(ش1351/1972م)
اين اثر، تنها سونات ويولون
و پيانوى عليرضا مشايخى است و از نظر بيان، گرايش فراوانى به
"ايجاز" دارد چنانكه مىتوان آن را اثرى انتزاعى تلقى كرد كه در
مرز بين دوره اول و دوره دوم آهنگسازى او جاى مىگيرد. (ر.ك. به
توضيحات پايانى در خصوص تمركز گسترده، موسيقى نسبى)
موسيقى براى سه تمبك
اپوس شماره سى و هفت (ش1352/1973م)
قطعه در حقيقت "تريويى" است
كه در جهت انتزاعى كردن همنوازى تمبك ساخته شده و مقدمهاى براى
آنچه كه سالها بعد در ابعادى وسيع و گسترده، توسط "اركستر موسيقى
نو" اجرا شد، به شمار مىرود. در اين اثر تلاش آهنگساز بر اين
بود كه فارغ از تكنيكهاى مانوس و سنتى تمبك، به توان اجرايى اين
ساز دست يابد. اجرايى كه از اين اثر توسط كامبيز روشن روان،
اسماعيل تهرانى و اسماعيل واثقى انجام شد، به عنوان سرچشمه صوتى
دو اثر ديگر قرار گرفت. (ر.ك.به توضيحات اپوس 46 و اپوس
135)
| 
