photo by abbas banaei
. .1..2..3..4..5..6..7..8..9..10..11..12..13

ماهور شماره يك

 الكترونيك

 اپوس هفتاد (ش1358/1979م)

 آغاز سرى قطعاتى با عنوان ماهور. در اين قطعات، ماهور 1 و 2 به كمك كامپيوتر تهيه شده، (اپوس 70 و 71( ماهور3 اپوس 72 شماره يك براى نوار كامپيوتر و يك يا چند نوازنده و ماهور3 اپوس 72 شماره 2 براى نوار كامپيوتر با همراهى اركستر زهى، نوشته شده است.

 

 ماهور شماره دو

 الكترونيك

 اپوس هفتاد و يك (ش1358/1979م)

 (ر.ك. به توضيحات اپوس 70)

 

 ماهور شماره سه، براى نوازنده و نوار

 اپوس هفتاد و دو شماره يك (ش1358/1979م)

 در اين قطعه يك نوازنده در عكس‏العمل به نوارى كه توسط كامپيوتر تهيه شده به بداهه نوازى در ماهور مى‏پردازد. ماهور سه با تك نوازى كنت اينز روى صفحه ضبط شده است.

 ماهور شماره سه براى نوار و سازهاى زهى

 اپوس هفتاد و دو شماره دو (ش1358/1979م)

 (ر.ك. به توضيحات اپوس 70)

 

 اتفاقى

 الكترونيك

 اپوس هفتاد و سه (ش1358/1979م)

 اتودى كامپيوترى بر مبناى فواصل اتفاقى در محدوده هايى كه منتخب آهنگساز است.

 

 زيبايى‏شناسى كامپيوتر

 الكترونيك

 اپوس هفتاد و چهار (ش1358/1979م)

 در اين اثر آهنگساز، به نوعى طنزآميز در جستجوى زيبائى در اصوات كامپيوترى است. اجرايى از اين قطعه بر روى صفحه موجود است.

 

 چهارگاه شماره يك

 الكترونيك

 اپوس هفتاد و پنج شماره يك (ش1358/1979م)

 بين سالهاى 75 تا 82 ميلادى، مشايخى بيشترين اوقات خود را به آهنگسازى در زمينه موسيقى كامپيوترى مى‏گذراند. در اين حيطه، يكى از مهمترين آثار او كه با موسيقى ايران، ارتباطى نزديك دارد، قطعه چهارگاه شماره يك است.

 

 چهارگاه شماره يك، طرح دوم، "صبا"

 اپوس هفتاد و پنج شماره دو (ش1358/1979م)

 تنظيم جديدى براى كامپيوتر. اين تنظيم، به نوازنده ويولون امكانى براى بداهه نوازى در مقابل كامپيوتر ارائه مى‏دهد. از اين قطعه اجرائى از على رئيس فرشيد (ويولون) به همراه كامپيوتر روى نوار كاست موجود است.

 

 سمفونى شماره سه (يك سمفونى از مد افتاده براى كامپيوتر)

 اپوس هفتاد و شش (ش1358/1979م)

 قطعه براى كامپيوتر تصينف شده و تلاش شده در آن، فرم‏هايى كه از نظر تاريخ موسيقى در سمفونى مطرح بوده، با بيان جديد عنوان شود.

 در حقيقت اين قطعه به نوعى ترجمان برخورد فلسفى مشايخى است كه تحت عنوان "نگاهى به گذشته" ضمن ايده‏هاى فلسفى آن مورد بحث قرار گرفته است. سمفونى مشايخى از چهار قسمت تشكيل شده و همچنين به نوعى يادآور سمفونى كلاسيك پروكفيف نيز است ولى از نظرارجاع آن به سبك‏هاى گذشته، مى‏توان ريشه آن را از نقطه نظر فرم‏شناسى در موسيقى بعد از كلاسيك آلمان جستجو كرد.

 قسمت اول اثر، با فرم سونات قابل توضيح است، قسمت دوم آداجيو با بخشى كه يادآور ترومپت سولو است، به پايان مى‏رسد و قسمت سوم، صراحتاً يادآور اسكروتزهاى بروكنر است كه روى نت لا و نتهاى "تقريبى" پيرامون آن به وجود آمده بخشى از آن در سى بمل، يادآور "تريو" است و قسمت آخر در بزرگداشت برامس، با الهام از فرم شاكون تصنيف شده است.

 (ر.ك. به سبك‏شناسى، ايده‏هاى فلسفه هنر)

 

 استتيك ايرانى

 الكترونيك

 اپوس هفتاد و هفت (ش1358/1979م)

 در اين اثر آهنگساز تلاش نموده است، موسيقى ايرانى را در وضعيتى انتزاعى قرار دهد و پاسخى براى اين سوال بيابد كه اگر روابط ملوديكى را كه كما بيش بُعد اصلى موسيقى ايرانى بوده، حذف كنيم چه چيز برايمان باقى خواهد ماند؟

 

 دشتى شماره يك

 الكترونيك

 اپوس هفتاد و هشت (ش1358/1979م)

 در اين اثر آهنگساز با تجربه‏اى از چهارگاه كامپيوترى خود، به سراغ دشتى مى‏رود. ساخت اين قطعه كه در سال 1979 آغاز شد تا سال 1981 به درازا مى‏انجامد و تنظيم دومين قطعه را تحت عنوان دشتى شماره 2، اپوس 87 با تكنوازى على رئيس فرشيد، به دنبال مى‏آورد. در اين قطعات، همانند چهارگاه، آهنگساز كامپيوتر را در برابر گروهى از نتها قرار مى‏دهد و كامپيوتر در آن ميان به بداهه‏نوازى مى‏پردازد. شيوه كار در اينجا، متفاوت از روشى است كه در "شور" و يا در "از شرق تا غرب" شنيده‏ايم. ضمن اينكه هم در چهارگاه 1 و هم در دشتى 1 و 2، اولين تنظيم براى كامپيوتر است و سپس قطعه كامپيوترى، مجدداً براى تكنوازى ويولون و اصوات كامپيوترى تنظيم مى‏شود.

 

 سريل شماره يك

 الكترونيك

 اپوس هفتاد و نه (ش1358/1979م)

 اثرى به غايت انتزاعى در دو تنظيم متفاوت، تحت عنوان اپوس 79 و 82 اپوس كه به نوعى نگاه به گذشته محسوب مى‏شود، مشايخى در اينجا به شدت، به نظم‏هاى از پيش تعيين شده و موسيقى "سريل" باز مى‏گردد و پس از گذشت دو دهه از زمانى كه اين تكنيك‏ها را پشت سرنهاده بود از ديدگاه "نگاه به گذشته" آنها را مورد مكاشفه قرار مى‏دهد. (ر.ك. به ايده‏هاى فلسفه هنر، نگاهى به گذشته)

 

 از شرق تا غرب شماره دو

 كامپيوترى

 اپوس هشتاد (ش1358/1979م)

 در اين اثر نيز، آهنگساز بار ديگر به يكى از تكنيك هايى دست مى‏زند كه قرار است راه را براى تفكر  Meta-xهموار كند. در اين مورد او به دنبال نوعى "پوليفونى" براى اجراى كامپيوتر است. اجراى كامپيوترى قطعه روى صفحه ضبط شده است.

 

 اصوات خوشحال

 الكترونيك

 اپوس هشتاد و يك (ش1359/1980م)

 اثرى است در بزرگداشت ياپ فينك كه در طول هفده سال همكارى مشايخى با استوديو الكترونيك دانشگاه اوترخت (هلند( مشاور فنى مشايخى بود. اين اثر با استفاده از سين كلاوير به وجود آمده كه در آن سالها نقطه عطفى در موسيقى الكترونيك ايجاد كرده بودند.

 

 سريل شماره دو

 الكترونيك

 اپوس هشتاد و دو (ش1359/1980م)

 شبيه به سريل شماره يك. در اينجا با استفاده از امكانات كامپيوتر با قطعه‏ايى "سريل"گونه به معناى دقيق كلمه سروكار داريم. تمام ابعاد صدا، با دقتى رياضى‏وار، از پيش تعريف شده‏اند. به نوعى اين قطعه را مى‏توان، متأثر از نگرش آهنگساز به گذشته دانست.

 (ر.ك. به ايده‏هاى فلسفه هنر، نگاهى به گذشته)

 

 سوناتين براى دو پيانو

 اپوس هشتاد و سه (م1359/1980ش)

 سوناتين براى دو پيانو، اثرى است كه با ديد تعليم و تربيتى و نستباً ساده، تصنيف شده است و ضميمه‏اى براى سه مجلّد اتودهاى پيانو به شمار مى‏رود.

 

 تناقضات شماره دو

 براى باديهاى چوبى و نوار الكترونيك

 اپوس هشتاد و چهار، شماره يك (ش1359/1980م)

 "تكرار نت" كه در قطعه ما باغ‏هاى نيشابور را هرگز نخواهيم ديد، در پيانو آكوردشناسى جديد و در نتيجه تكنيك‏هاى جديد به وجود آورد، در اين قطعه در موسيقى الكترونيك و بادى‏هاى چوبى در ابعادى وسيع تجربه مى‏شود.

 

 تناقضات شماره سه

 براى باديهاى چوبى، اركستر زهى و نوار الكترونيك

 اپوس هشتاد و چهار شماره دو (ش1359/1980م)

 تنظيمى ديگر براى بادى‏هاى چوبى، اصوات الكترونيك و اركستر زهى. در تمام قطعات موسوم به تناقضات يك بار با گروه سولسيت‏ها و يك بار با سوليست‏ها به همراهى اركستر برخورد مى‏كنيم. در اين قطعه، نوار اصوات الكترونيك هم در كنار اركستر، سوليست‏ها را، همراهى مى‏كند.

 

 پانپتيكوم 80

 براى اركستر

 اپوس هشتاد و پنج(ش1359/1980م)

 در سال 1970، مشايخى با توجه به اثرات مخرب جنگ ويتنام بر طبيعت، پانپتيكوم 70 را تصنيف كرد و در سال 1980 با آغاز جنگ ايران وعراق، پانپتيكوم 80، اثرى براى اركستر، خلق شد.

 اين اثر در يك قسمت نگاشته شده و در آن، براى نخستين بار آهنگساز، نوع خاصى از محدوده‏هاى شدت و ضعف را جزو مصالح بداهه نوازى، در اختيار نوازنده مى‏گذارد.

 

 موتزارت من، مالرمن

 براى اركستر

 اپوس هشتاد و شش (ش1359/1980م)

 در اين اثر تصنيفات گوستاو مالر و موتزارت، در مكالمه با تفكر آهنگساز قرار مى‏گيرد، و در حقيقت مسائل مطرح شده در Meta-x، را تكميل مى‏كند. قطعه در حقيقت از طرفى، مصالح ساختمانى تنال و از طرف ديگر مصالح ساختمانى موسيقى آتنال را در مقابل هم مى‏گذارد ضمن اينكه، گفتگويى بين سه سبك مختلف نيز به شمار مى‏رود.

 

 دشتى شماره دو

 براى ويولون و نوار كامپيوتر

 اپوس هشتاد و هفت (ش1360/1981م)

 در ادامه قطعه دشتى اپوس 78.

 در دشتى شماره 2 (مانند چهارگاه شماره 2) شاهد گفتگوى ويولون با نوار كامپيوترى مى‏شويم. يك بار كامپيوتر طبق برنامه آهنگساز به بداهه نوازى مى‏پردازد و نتيجه در مقابل بداهه نوازى ويولون قرار مى‏گيرد.

 اين اثر با ويولون سولو على رئيس فرشيد، ضبط شده است.

 

 بختيارى

 اپوس هشتاد و هشت (ش1360/1981م)

 اثر تنها با كمك كامپيوتر نگاشته شده و در آن از سازهاى ايرانى بهره‏اى برده نشده است. "گوشه بختيارى" موضوع اصلى قطعه را تشكيل مى‏دهد.

 

 كنسرتو براى فلوت و سازهاى زهى

 اپوس هشتاد و نه (ش1361/1982م)

 قطعه با توجه به نكات و مسائل "موسيقى نسبى" نگاشته شده و طبيعى است كه فلوت، وظيفه دشوارى را در مقابله با اركستر زهى ايفا مى‏كند. اين اثر جزو نمونه آثارى است كه در دوران دوم آهنگسازى مشايخى به ثبت رسيده‏اند. (ر.ك. به سبك‏شناسى، موسيقى نسبى)

 ميترا

 الكترونيك

 اپوس نود (ش1361/1982م)

 در ادامه قطعاتى كه در اپوس هفتاد و پنج-1 (چهار گاه شماره 1) و اپوس هفتاد و پنج-2 (صبا) و براساس چهارگاه به وجود آمده‏اند، مشايخى به تجربياتى جديد دست مى‏زند كه از نقطه نظر خود او، نقطه اوجى در موسيقى الكترونيك اش به شمار مى‏روند. اين اثر در حقيقت معرف سبك‏شناسى خاصى است كه از نظر روحى، آهنگساز را بيش از پيش به طرف Meta-x سوق مى‏دهد. "ميترا" در فستيوال ديدگاه 2000 اتريش، به همراه قطعه‏اى ديگر از مشايخى به نام "پروانه كوههاى زاگرس" اپوس 121 معرفى شد. ميترا در قطعه "چهارگاه شماره 2" به همراه اركسترى متشكل از سازهاى ايرانى، بداهه نوازى تار سولو را همراهى مى‏كند. در اين كمپوزيسيون، بداهه‏نوازى‏هاى كامپيوتر، زمينه‏اى است براى بداهه نوازى ويولون و تركيب اين دو كه در نيويورك و تهران تهيه شده بودند در استوديوى زنولوگى هلند تحت تغييرات الكترونيكى جديدى قرار مى‏گيرند. اين اثر بر روى CD ضبط شده است.