|
ماهور شماره يك
الكترونيك
اپوس هفتاد (ش1358/1979م)
آغاز سرى قطعاتى با عنوان ماهور. در اين قطعات،
ماهور 1 و 2 به كمك كامپيوتر تهيه شده، (اپوس 70 و 71( ماهور3
اپوس 72 شماره يك براى نوار كامپيوتر و يك يا چند نوازنده و
ماهور3 اپوس 72 شماره 2 براى نوار كامپيوتر با همراهى اركستر
زهى، نوشته شده است.
ماهور شماره دو
الكترونيك
اپوس هفتاد و يك (ش1358/1979م)
(ر.ك. به توضيحات اپوس 70)
ماهور شماره سه، براى نوازنده و نوار
اپوس هفتاد و دو شماره يك (ش1358/1979م)
در اين قطعه يك نوازنده در عكسالعمل به نوارى
كه توسط كامپيوتر تهيه شده به بداهه نوازى در ماهور مىپردازد.
ماهور سه با تك نوازى كنت اينز روى صفحه ضبط شده است.
ماهور شماره سه براى نوار و سازهاى زهى
اپوس هفتاد و دو شماره دو (ش1358/1979م)
(ر.ك. به توضيحات اپوس 70)
اتفاقى
الكترونيك
اپوس هفتاد و سه (ش1358/1979م)
اتودى كامپيوترى بر مبناى فواصل اتفاقى در
محدوده هايى كه منتخب آهنگساز است.
زيبايىشناسى كامپيوتر
الكترونيك
اپوس هفتاد و چهار (ش1358/1979م)
در اين اثر آهنگساز، به نوعى طنزآميز در جستجوى
زيبائى در اصوات كامپيوترى است. اجرايى از اين قطعه بر روى صفحه
موجود است.
چهارگاه شماره يك
الكترونيك
اپوس هفتاد و پنج شماره يك (ش1358/1979م)
بين سالهاى 75 تا 82 ميلادى، مشايخى بيشترين
اوقات خود را به آهنگسازى در زمينه موسيقى كامپيوترى مىگذراند.
در اين حيطه، يكى از مهمترين آثار او كه با موسيقى ايران،
ارتباطى نزديك دارد، قطعه چهارگاه شماره يك است.
چهارگاه شماره يك، طرح دوم، "صبا"
اپوس هفتاد و پنج شماره دو (ش1358/1979م)
تنظيم جديدى براى كامپيوتر. اين تنظيم، به
نوازنده ويولون امكانى براى بداهه نوازى در مقابل كامپيوتر ارائه
مىدهد. از اين قطعه اجرائى از على رئيس فرشيد
(ويولون) به
همراه كامپيوتر روى نوار كاست موجود است.
سمفونى شماره سه (يك سمفونى از مد افتاده براى
كامپيوتر)
اپوس هفتاد و شش (ش1358/1979م)
قطعه براى كامپيوتر تصينف شده و تلاش شده در
آن، فرمهايى كه از نظر تاريخ موسيقى در سمفونى مطرح بوده، با
بيان جديد عنوان شود.
در حقيقت اين قطعه به نوعى ترجمان برخورد فلسفى
مشايخى است كه تحت عنوان "نگاهى به گذشته" ضمن ايدههاى فلسفى آن
مورد بحث قرار گرفته است. سمفونى مشايخى از چهار قسمت تشكيل شده
و همچنين به نوعى يادآور سمفونى كلاسيك پروكفيف نيز است ولى از
نظرارجاع آن به سبكهاى گذشته، مىتوان ريشه آن را از نقطه نظر
فرمشناسى در موسيقى بعد از كلاسيك آلمان جستجو كرد.
قسمت اول اثر، با فرم سونات قابل توضيح است،
قسمت دوم آداجيو با بخشى كه يادآور ترومپت سولو است، به پايان
مىرسد و قسمت سوم، صراحتاً يادآور اسكروتزهاى بروكنر است كه روى
نت لا و نتهاى "تقريبى" پيرامون آن به وجود آمده بخشى از آن در
سى بمل، يادآور "تريو" است و قسمت آخر در بزرگداشت برامس، با
الهام از فرم شاكون تصنيف شده است.
(ر.ك. به سبكشناسى، ايدههاى فلسفه
هنر)
استتيك ايرانى
الكترونيك
اپوس هفتاد و هفت (ش1358/1979م)
در اين اثر آهنگساز تلاش نموده است، موسيقى
ايرانى را در وضعيتى انتزاعى قرار دهد و پاسخى براى اين سوال
بيابد كه اگر روابط ملوديكى را كه كما بيش بُعد اصلى موسيقى
ايرانى بوده، حذف كنيم چه چيز برايمان باقى خواهد
ماند؟
دشتى شماره يك
الكترونيك
اپوس هفتاد و هشت (ش1358/1979م)
در اين اثر آهنگساز با تجربهاى از چهارگاه
كامپيوترى خود، به سراغ دشتى مىرود. ساخت اين قطعه كه در سال
1979 آغاز شد تا سال 1981 به درازا مىانجامد و تنظيم دومين قطعه
را تحت عنوان دشتى شماره 2، اپوس 87 با تكنوازى على رئيس فرشيد،
به دنبال مىآورد. در اين قطعات، همانند چهارگاه، آهنگساز
كامپيوتر را در برابر گروهى از نتها قرار مىدهد و كامپيوتر در
آن ميان به بداههنوازى مىپردازد. شيوه كار در اينجا، متفاوت از
روشى است كه در "شور" و يا در "از شرق تا غرب" شنيدهايم. ضمن
اينكه هم در چهارگاه 1 و هم در دشتى 1 و 2، اولين تنظيم براى
كامپيوتر است و سپس قطعه كامپيوترى، مجدداً براى تكنوازى ويولون
و اصوات كامپيوترى تنظيم مىشود.
سريل شماره يك
الكترونيك
اپوس هفتاد و نه (ش1358/1979م)
اثرى به غايت انتزاعى در دو تنظيم متفاوت، تحت
عنوان اپوس 79 و 82 اپوس كه به نوعى نگاه به گذشته محسوب مىشود،
مشايخى در اينجا به شدت، به نظمهاى از پيش تعيين شده و موسيقى
"سريل" باز مىگردد و پس از گذشت دو دهه از زمانى كه اين
تكنيكها را پشت سرنهاده بود از ديدگاه "نگاه به گذشته" آنها را
مورد مكاشفه قرار مىدهد. (ر.ك. به ايدههاى فلسفه هنر، نگاهى به
گذشته)
از شرق تا غرب شماره دو
كامپيوترى
اپوس هشتاد (ش1358/1979م)
در اين اثر نيز، آهنگساز بار ديگر به يكى از
تكنيك هايى دست مىزند كه قرار است راه را براى تفكر
Meta-xهموار كند.
در اين مورد او به دنبال نوعى "پوليفونى" براى اجراى كامپيوتر
است. اجراى كامپيوترى قطعه روى صفحه ضبط شده است.
اصوات خوشحال
الكترونيك
اپوس هشتاد و يك (ش1359/1980م)
اثرى است در بزرگداشت ياپ فينك كه در طول هفده
سال همكارى مشايخى با استوديو الكترونيك دانشگاه اوترخت (هلند(
مشاور فنى مشايخى بود. اين اثر با استفاده از سين كلاوير به وجود
آمده كه در آن سالها نقطه عطفى در موسيقى الكترونيك ايجاد كرده
بودند.
سريل شماره دو
الكترونيك
اپوس هشتاد و دو (ش1359/1980م)
شبيه به سريل شماره يك. در اينجا با استفاده از
امكانات كامپيوتر با قطعهايى "سريل"گونه به معناى دقيق كلمه
سروكار داريم. تمام ابعاد صدا، با دقتى رياضىوار، از پيش تعريف
شدهاند. به نوعى اين قطعه را مىتوان، متأثر از نگرش آهنگساز به
گذشته دانست.
(ر.ك. به ايدههاى فلسفه هنر، نگاهى به
گذشته)
سوناتين براى دو پيانو
اپوس هشتاد و سه (م1359/1980ش)
سوناتين براى دو پيانو، اثرى است كه با ديد
تعليم و تربيتى و نستباً ساده، تصنيف شده است و ضميمهاى براى سه
مجلّد اتودهاى پيانو به شمار مىرود.
تناقضات شماره دو
براى باديهاى چوبى و نوار الكترونيك
اپوس هشتاد و چهار، شماره يك (ش1359/1980م)
"تكرار نت" كه در قطعه ما باغهاى نيشابور را
هرگز نخواهيم ديد، در پيانو آكوردشناسى جديد و در نتيجه
تكنيكهاى جديد به وجود آورد، در اين قطعه در موسيقى الكترونيك و
بادىهاى چوبى در ابعادى وسيع تجربه مىشود.
تناقضات شماره سه
براى باديهاى چوبى، اركستر زهى و نوار
الكترونيك
اپوس هشتاد و چهار شماره دو (ش1359/1980م)
تنظيمى ديگر براى بادىهاى چوبى، اصوات
الكترونيك و اركستر زهى. در تمام قطعات موسوم به تناقضات يك بار
با گروه سولسيتها و يك بار با سوليستها به همراهى اركستر
برخورد مىكنيم. در اين قطعه، نوار اصوات الكترونيك هم در كنار
اركستر، سوليستها را، همراهى مىكند.
پانپتيكوم 80
براى اركستر
اپوس هشتاد و پنج(ش1359/1980م)
در سال 1970، مشايخى با توجه به اثرات مخرب جنگ
ويتنام بر طبيعت، پانپتيكوم 70 را تصنيف كرد و در سال 1980 با
آغاز جنگ ايران وعراق، پانپتيكوم 80، اثرى براى اركستر، خلق
شد.
اين اثر در يك قسمت نگاشته شده و در آن، براى
نخستين بار آهنگساز، نوع خاصى از محدودههاى شدت و ضعف را جزو
مصالح بداهه نوازى، در اختيار نوازنده مىگذارد.
موتزارت من، مالرمن
براى اركستر
اپوس هشتاد و شش (ش1359/1980م)
در اين اثر تصنيفات گوستاو مالر و موتزارت، در
مكالمه با تفكر آهنگساز قرار مىگيرد، و در حقيقت مسائل مطرح شده
در Meta-x، را
تكميل مىكند. قطعه در حقيقت از طرفى، مصالح ساختمانى تنال و از
طرف ديگر مصالح ساختمانى موسيقى آتنال را در مقابل هم مىگذارد
ضمن اينكه، گفتگويى بين سه سبك مختلف نيز به شمار مىرود.
دشتى شماره دو
براى ويولون و نوار كامپيوتر
اپوس هشتاد و هفت (ش1360/1981م)
در ادامه قطعه دشتى اپوس 78.
در دشتى شماره 2 (مانند چهارگاه شماره
2) شاهد گفتگوى
ويولون با نوار كامپيوترى مىشويم. يك بار كامپيوتر طبق برنامه
آهنگساز به بداهه نوازى مىپردازد و نتيجه در مقابل بداهه نوازى
ويولون قرار مىگيرد.
اين اثر با ويولون سولو على رئيس فرشيد، ضبط
شده است.
بختيارى
اپوس هشتاد و هشت (ش1360/1981م)
اثر تنها با كمك كامپيوتر نگاشته شده و در آن
از سازهاى ايرانى بهرهاى برده نشده است. "گوشه بختيارى" موضوع
اصلى قطعه را تشكيل مىدهد.
كنسرتو براى فلوت و سازهاى زهى
اپوس هشتاد و نه (ش1361/1982م)
قطعه با توجه به نكات و مسائل "موسيقى نسبى"
نگاشته شده و طبيعى است كه فلوت، وظيفه دشوارى را در مقابله با
اركستر زهى ايفا مىكند. اين اثر جزو نمونه آثارى است كه در
دوران دوم آهنگسازى مشايخى به ثبت رسيدهاند. (ر.ك. به
سبكشناسى، موسيقى نسبى)
ميترا
الكترونيك
اپوس نود (ش1361/1982م)
در ادامه قطعاتى كه در اپوس هفتاد و پنج-1
(چهار گاه شماره 1) و اپوس هفتاد و پنج-2 (صبا) و براساس چهارگاه به وجود
آمدهاند، مشايخى به تجربياتى جديد دست مىزند كه از نقطه نظر
خود او، نقطه اوجى در موسيقى الكترونيك اش به شمار مىروند. اين
اثر در حقيقت معرف سبكشناسى خاصى است كه از نظر روحى، آهنگساز
را بيش از پيش به طرف Meta-x سوق مىدهد. "ميترا" در فستيوال ديدگاه 2000 اتريش،
به همراه قطعهاى ديگر از مشايخى به نام "پروانه كوههاى زاگرس"
اپوس 121 معرفى شد. ميترا در قطعه "چهارگاه شماره 2" به همراه
اركسترى متشكل از سازهاى ايرانى، بداهه نوازى تار سولو را همراهى
مىكند. در اين كمپوزيسيون، بداههنوازىهاى كامپيوتر، زمينهاى
است براى بداهه نوازى ويولون و تركيب اين دو كه در نيويورك و
تهران تهيه شده بودند در استوديوى زنولوگى هلند تحت تغييرات
الكترونيكى جديدى قرار مىگيرند. اين اثر بر روى CD ضبط شده است.
|