داستان‏هاى كوتاه

 براى پيانو و سازهاى كوبه‏اى و اركستر زهى

 اپوس صد و شش شماره دو (ش1373/1994م) ....................

 (ر.ك. به اپوس 106 شماره يك( قابل ذكر است كه در اين تنظيم پيانو با همراهى اركستر زهى وسازهاى كوبه‏اى به كار گرفته شده است.

 داستان‏هاى كوتاه

 براى كلارينت و پيانو

 اپوس صد و شش شماره سه

 داستانهاى كوتاه، سالها پس از تصنيف اش توسط آهنگساز براى كلارينت و پيانو نيز تنظيم شد.  (ر.ك. به اپوس 106 شماره 1 و توضيحات پايانى در خصوص آثار پنجگانه)

 سولو براى ويولون و اركستر زهى

 اپوس صد و هفت (ش1372/1993م)

  از مجموعه مقدمه. (ر.ك. به توضيحات پايانى درباره »مقدمه«)

 سونات شماره سه براى ويولون سولو

 اپوس صد و هشت (ش1372/1993م)

 اين سونات، پس از ديدار با "واهان اونانيان" ويلنيست برجسته ايرانى، و به درخواست او نوشته شد و شايد به همين دليل برخلاف سوناتهاى شماره يك و دو كه بيانى بسيار "راديكال" و انتزاعى دارند، نوعى رويكرد به گونه‏اى رمانتيسم جديد در آن ديده مى‏شود. اين سونات در يك قسمت تصنيف شده است.

 نگاهى به گذشته شماره دو 

 اپوس صد و نه (ش1372/1993م)

 در اين نگاه، دوباره به چهار فرم قديمى ؛ پرلود، رندو، اينترلود و توكاتا باز مى‏گرديم. اين قطعات از جهات گوناگون از آكوردشناسى ملهم از بخش اصلى بهره گرفته‏اند. در قطعه چهارم (توكاتا( تئورى مشايخى در زمينه الويت فواصل، زير بناى اصلى قطعه را تشكيل مى‏دهد. اين قطعات بر روى نوار منتشر شده‏اند. (با عنوان نگاهى به گذشته((ر.ك. به ايده نگاهى به گذشته، آثار پنجگانه، تداعى معانى و اولويت فواصل)

 نامه‏ ها

 دومين قطعه از "پنجگانه" براى پيانو

 اپوس صد و ده (ش1372/1993م)

 اين اثر در سه قسمت است و دومين قطعه از سرى آثار پنج گانه ايرانى مشايخى، به شمار مى‏رود. قسمت اول و دوم تأكيد بيشترى  در فضاى آوازى موسيقى ايرانى دارد (با الويت چهارگاه( و قسمت سوم، الهامى است از ترانه كردى "آى ليلى ليلى".

 اين اثر با اجراى خانم قوام صدرى با عنوان "موسيقى براى پيانو" بر روى  CDانتشار يافته. (ر.ك. به توضيحات پايانى در خصوص آكوردشناسى ملهم از بخش اصلى، تداعى معانى و قطعات پنجگانه)

 در جستجوى زمان از دست رفته

 سومين قطعه از "پنجگانه" براى پيانو

 اپوس صد و يازده شماره يك (ش1373/1994م)

 اين اثر در سه قسمت تصنيف شده. آكوردشناسى قطعه، نسبت به قطعات اول و دوم سرى قطعات پنج‏گانه، تدريجاً پيچيده‏تر مى‏شود. در اينجا از آكوردهاى پنج صدايى استفاده شده بدون آن‏كه محور قطعه از نظر لحن تحت تأثير قرار گيرد. قسمت سوم، يك نمونه بسيار شفاف از فرم "بداهه" است. فرمى كه اگر بخواهيم با ديگر فرم‏هاى موسيقى مغرب زمين بسنجيم مى‏بينيم كه شباهتهايى با عناصر ساختمانى "روندو" و "سونات" دارد. اين فرم در قطعه فرار، از مجموعه "شهرزاد" به نقطه اوجى از نظر وسعت ابعاد مى‏رسد.

 قسمت دوم قطعه الهام مستقيمى از دشتى است و در بخش سوم، ترانه "دختر بوير احمدى" ايده اصلى را تشكيل مى‏دهد. (ر.ك. به توضيحات پايانى در خصوص "تداعى معانى " و "قطعات پنجگانه")

 در جستجوى زمان از دست رفته

 براى پيانو و اركستر

 اپوس صد و يازده شماره دو (ش1375/1996م)

 قسمتهايى از قطعه در جستجو زمان از دست رفته، براى پيانو و اركستر سازهاى ايرانى تنظيم شده است. در اين شكل "تار" نيز در گفتگو با پيانو، قسمت‏هايى را به عنوان سولو عرضه مى‏كند (ر.ك. به توضيحات پايانى در خصوص تداعى معانى و اركستر موسيقى نو.)

 لحظه‏هاى ايرانى (سوئيت سمفونيك)

 اپوس صد و يازده شماره سه (ش1374/1995م)

 در اين اثر كه قسمتهايى از "نامه‏ها " و " در جستجوى زمان از دست رفته " براى پيانو و اركستر سمفونيك تنظيم شده، آهنگساز براى نخستين بار تلاش نموده نتاسيون خاص خود را در خدمت موسيقى ايرانى، در ابعاد سمفونيك تجربه نمايد. از اين نقطه نظر خاص، اين قطعه مقدمه‏اى براى سمفونى پنجم به شمار مى‏رود.

 سمفونى شماره پنج (سمفونى ايرانى)

 اپوس صد و دوازده (ش1373/1994م)

 اين سمفونى كه در چهار موومان تصنيف شده، اثرى است كه جزو ضمائم آكوردشناسى ملهم از بخش اصلى به شمار مى‏رود.

 در موومان اول، مشايخى از تم مورد علاقه خود كه آواز شاه توت فروشان است، اقتباس كرده و در "كودا" نيز عبارتى از كريستال يك اپوس 113 كه با الهام از موسيقى تعزيه نگاشته شده، به كار رفته است.

 اين اثر سمفونيك، سى دقيقه است و يكى از سه موردى به شمار مى‏رود كه آهنگساز در آن، علايق ملى خود را از نظر عنوان، به قطعه الحاق مى‏كند. قابل يادآورى است كه سمفونى دوم او "تهران" و سوئيت سازهاى زهى او نيز "سوئيت ايرانى" نام دارد. (ر.ك. به توضيحات پايانى، در خصوص نتاسيون و چند صدايى ملهم از بخش اصلى.)

 كريستال

 چهارمين قطعه از پنجگانه براى پيانو

 اپوس صد و سيزده (ش1374/1995م)

 با وجود اينكه كريستال‏ها تا حدى به عنوان قطعات مستقل تصنيف شده‏اند و آهنگساز آنها را نه به عنوان دو قسمت از يك اثر بلكه به عنوان كريستال‏هاى شماره يك و دو ناميده با اين وجود مى‏توان آنها را جمعاً به عنوان چهارمين اثر از مجموعه پنج گانه براى پيانو نام برد مضاف بر اينكه كريستال شماره دو با عباراتى از آغاز كريستال شماره يك به پايان مى‏رسد.

 دشتى در كريستال‏ها در ابعادى وسيع به كار گرفته مى‏شود. در كريستال تمى با الهام از موسيقى تعزيه مى‏شنويم كه در كوداى قسمت چهارم سمفونى شماره 5 موضوع اصلى را تشكيل مى‏دهد.

 نگاهى به گذشته شماره سه

 براى سازهاى زهى

 اپوس صد و چهارده (ش1374/1995م)

 سومين قطعه از مجموعه "نگاهى به گذشته".

 اين اثر در سه موومان تصنيف شده كه عبارتند از پرلود، فوگ و توكاتا. اثر در حوزه قطعات "نسبى" مصنف قرار مى‏گيرد و در آن آهنگساز در نگرشى انتزاعى، به فرم‏هاى باروك نظر مى‏افكند. آنچه به اين قطعه موقعيت خاص اعطا مى‏كند، برخورد كاملاً غير معمول آهنگساز با فرم فوگ است. تا جائيكه مطلعيم، آهنگسازان نوگراى پس از سالهاى 1950، از اين فرم دورى گزيدند. برخورد مشايخى با اين سه فرم از زاويه‏اى كاملاً متفاوت است و مى‏توان اذعان داشت كه رتروسپكتيو شماره سه نسبت به رتروسپكتيوهاى شماره يك و دو از باروك با قاطعيت دور شده است. (ر.ك. به سبك‏شناسى، موسيقى نسبى، شالوده شكنى و فرم و توضيحات پايانى در خصوص تداعى معانى)

 شهرزاد

 پنجمين قطعه از "پنجگانه" براى پيانو

 اپوس صد و پانزده (ش1374-75/1995-96م)................................... .....

 شهرزاد، آخرين مرحله از سفر پرماجرايى است كه با اولين قطعه از داستانهاى كوتاه آغاز شد و در خود حامل فرهنگى كامل، از چند صدايى ملهم از بخش اصلى است. در قسمتهايى از اين قطعه، قابليت اين نوع چند صدايى، براى ورود به حوزه آتناليته، براى شنونده علاقه‏مند، كاملاً ملموس مى‏شود.

 هر آنچه مشايخى، در رساله خود موسوم به چند صدايى ملهم از بخش اصلى تحرير كرده در اين اثر مفصل (حدود پنجاه دقيقه( يك ترجمان موسيقيايى يافته است.

 "شهرزاد" در آغاز در پنج قسمت تصنيف شده بود اما به تدريج به دليل هماهنگى بيشتر با نوشته‏اى كه به عنوان متن يك اپرا  قرار بود مورد استفاده مصنف قرار گيرد و از طرفى به خاطر ملاحظاتى كه او در زمينه تصنيف، تكوين و به كمال رساندن آكوردشناسى خود داشت، تا نه قسمت گسترش يافت. شهرزاد به طور كامل، توسط استاد پيانو خانم قوام صدرى به اجرا درآمد و بر روى CD منتشر شده است. (ر.ك. به توضيحات پايانى در خصوص آكوردشناسى ملهم از بخش اصلى)